از برجسته‌ترين اسناد تاريخ تفتيش عقايد است‌. هم‌چنين حاوي اطلاعات مشروح فراواني‌ درباره‌ٴ ملحداني است كه گي با آنها سروكار داشته است‌. علي‌رغم جنگ صليبي هولناكي كه بر ضد آلبيگاييان به وقوع پيوست و سركوبي آنان در سال 1244 ــ يا شايد به‌خاطر آن جنگ‌ صليبي ــ ملحداني از هر قبيل در زمان گي در پرونس فراوان بودند. گواه آن اين امر است كه او در پانزده سال تقريباً يك هزار نفر را محكوم كرد. كتاب او اطلاعاتي درباره‌ٴ فقيران ليون‌، رسولان‌ دروغين‌، بِگووين‌ها و فراتيچل‌ها، يهوديان مسيحي شده و مرتد و بالاتر از همه درباره‌ٴ كاتارها و والدنسيان‌1 است و در ارزيابي انكار شريرانه‌ٴ عدالت و تحريف آن‌، كه در راه دين بر حق به‌كار گرفته شده بود، انسان را ياري مي‌كند و اين از آن جهت تكان دهنده‌تر است كه گي تنها يك‌ شخص بسيار مجرب‌، باسواد و دقيق نبود، بلكه با وجدان و حتي مهربان هم بود، البته مهربان‌ تاحدي كه تعصبات ريشه‌دارش به او امكان مي‌داد.
منابع كتاب او بيشتر تجارب شخصي وي و اسناد اصيلي است كه اعمال وي در آنها ثبت‌ شده است يا با اين اعمال مربوطاند. ولي براي بخش‌هاي چهارم و پنجم از آثار قديم‌تر در اين‌ باره هم استفاده كرده است‌. مهم‌ترين مأخذ خارجي او در بخش پنجم درباب تفتيش عقايد ملحدان‌ تأليف داويد آوگسبورگي (متوفا 1272)، فرانسيسي آلماني است كه قسمت‌هاي زيادي از آن را تقريباً عيناً نقل كرده است‌.
بخش پنجم به ترتيب زير تقسيم شده است‌: اطلاعاتي كلي‌؛ 1) مانويان جديد (يعني‌ كاتارها)؛ 2) والدنسيان‌؛ 3) رسولان دروغين‌؛ 4) بگاردها؛ 5) يهوديان‌؛ 6) جادوگران و جن‌گيران‌؛ 7) شيوه‌هاي سوگند دادن ملحدان‌. براي اقسام الحاد روش‌هاي مختلفي به‌كار مي‌رفت‌. گي در 29 دسامبر 1319 فرمان داد نسخه‌هاي تلمود را در تولوز بسوزانند.

جادوگري‌

كتاب اعمال تفتيش عقايد برنار گي‌، كه در سال 1323 تأليف شد، در تاريخ جادوگري و در تفتيش‌ عقايد به منزله‌ٴ آغاز يك دوره است‌، چون براي اول بار تعريف‌هاي كاملي از آن عرضه شده بود.
جادوگري حرفه‌اي بسيار قديمي است‌. در عهد عتيق اشارات زيادي به آن (كَشَف‌، كِشَفيم‌) و به‌ غيب‌گويي (قِسِم‌) شده‌، كه مهم‌ترينش در سِفْر خروج (22: 18) و سِفْر لاويان (20: 27) است و منشأ گناهان زيادي دانسته شده‌. نخستين اين متن‌ها كه براي نقل در اينجا به اندازه‌ٴ كافي مختصر است‌، يعني اين عبارت كه ((زن جادوگر را زنده مگذار)) موجب در آتش سوزاندن يا مشروع‌ ساختن كشتار هزاران مرد و زن شد. بنابر عقيده‌ٴ كليساي قديم‌، جادوگر هم‌دست شيطان (يا


1 .در مورد كاتارها (دوازدهم ـ 1) نك مقدمه 2، 976، و در مورد والدنسيان (دوازدهم ـ 2)، مقدمه 2، 1168 و فهرست پايان كتاب‌.